Mijn Superkracht.nl

29
04
2013

Etiketten: lekker makkelijk


De uitzending van Zembla van 18 april jl heeft de afgelopen weken voor aardig wat onrust gezorgd onder ouders en professionals die met kinderen werken. De uitzending had als titel “etiketkinderen” en ging over kinderen met een al dan niet terechte diagnose zoals bijvoorbeeld ADHD en dyslexie. Kort samengevat was de strekking van de uitzending dat het aantal diagnoses de laatste jaren schrikbarend is toegenomen en dat er wel erg makkelijk etiketten op kinderen worden geplakt.

Op de inhoud van de uitzending wil ik verder niet in gaan, dit is al op andere plekken door anderen gedaan, zoals bijvoorbeeld op Twitter met of zonder de hashtag #zemblabla. Ik ben vooral benieuwd hoe het komt dat het diagnosticeren van kinderen als zo’n groot probleem gezien wordt.

Positieve of negatieve context

De eerste en belangrijkste reden hiervoor is volgens mij de manier waarop tegen de diagnose aangekeken wordt. De titel “Etiketkinderen” geeft dit al weer, de diagnose wordt door tegenstanders gezien als een etiket of stempel waar een kind nooit meer vanaf komt. Volgens hen zal dit hem belemmeren gedurende de rest van zijn leven en dit is natuurlijk iets waar we hem tegen moeten beschermen.

Deels is deze opvatting terecht, als de diagnose eenmaal is gesteld, is het etiket geplakt. De grote vraag is echter of dit een probleem is. Volgens mij is hetgeen dat een kind belemmert in zijn ontwikkeling niet het etiket, maar de manier waarop mensen het etiket lezen.

Wanneer een kind bijvoorbeeld de diagnose ADHD krijgt, staat er op dit etiket ADHD. Maar er zijn mensen die dit lezen als “druk en lastig” of juist als “creatief en energiek”. Het spreekt voor zich dat wanneer de omgeving van een kind de eerste tekst lezen, dit het kind inderdaad ernstig kan belemmeren in de ontwikkeling. Maar wanneer we het een positieve lading geven, kan het juist een enorm positief effect hebben.

Recent is het boek “Gefeliciteerd, je hebt ADHD!” verschenen, een mooi voorbeeld van het belang van een positieve benadering van een diagnose. 

Kans op goede begeleiding

De tweede reden waarom een diagnose voor een kind als een probleem gezien kan worden, is het gevolg dat de diagnose heeft voor de begeleiding van het kind. Voor mij is een diagnose, maar vooral het vaak zeer uitgebreide verslag dat erbij hoort, een zeer goede leidraad bij het vormgeven van de begeleiding. Als ik weet welke vorm van dyslexie een kind heeft en waar de sterke en zwakke punten liggen, kan ik de begeleiding veel beter toespitsen op wat dit kind nodig heeft. Wanneer echter alleen naar de stoornis wordt gekeken als een levenslang excuus om dingen niet te kunnen of hoeven doen, wordt het kind een kans op goede begeleiding ontnomen.

Karakter van het kind

Tenslotte is ook het karakter van een kind een oorzaak waardoor een diagnose een probleem op zich kan vormen. Door de beeldvorming rondom bepaalde stoornissen, kan het kind een enorme klap krijgen wanneer blijkt dat het een stoornis heeft. Het kan echter ook een opluchting betekenen. Wanneer een kind keer op keer het gevoel heeft dom te zijn doordat het moeite heeft met lezen en nu blijkt dat het niets te maken heeft met dom zijn, kan de diagnose het zelfvertrouwen enorm versterken.

Kunnen wij zelf wel met etiketten om gaan?

Is het dan verstandig om bij een kind een onderzoek uit te laten voeren? Dat hangt ervan af of een diagnose ervoor zorgt dat we een kind beter kunnen begeleiden en de waarop de omgeving en het kind tegen een diagnose aankijken.

Op het etiket staat alleen maar wat iets is en wat je ermee moet doen voor het beste resultaat. Of dat een probleem is, hangt ervan af of wij zelf het wel goed kunnen lezen!

 

Bron afbeelding: http://www.autism-site.com/autism-site/index.php/jenny-mc-carthy-and-generation-rescue/39-news/415-kijk-verder-dan-het-label

 

Door: Annemieke Augusteijn

Annemieke, gediplomeerd leerkracht en Remedial Teacher in 's-Hertogenbosch, is de bedenker van Mijn Superkracht. In de begeleiding van haar leerlingen zet zij ICT in om de kracht van kinderen zichtbaar te maken.
Terug