Mijn Superkracht.nl

07
08
2013

Leren lezen: je kunt niet vroeg genoeg beginnen!

twee jongetjes van 2 jaar die samen op de bank een boekje lezenTerwijl ik dit schrijf, zit mijn 2-jarige zoon zijn tweelingbroertje voor te lezen. Hoewel hij natuurlijk nog geen letter kent, is dit het eerste begin van het leren lezen. In tegenstelling tot wat veel ouders denken, begint het leren lezen niet in groep 3, maar al ver daarvoor.

In dit blog leg ik uit wat ik hiermee bedoel en kun je lezen wat je als ouder samen met je kind kunt doen als voorbereiding op het echte lezen.

De eerste kleine stapjes

Net als leren lopen of leren fietsen gaan er heel wat dingen vooraf aan leren lezen. Leren lezen begint met een paar simpele basisvoorwaarden. Dit zijn de zogenaamde lees- en schrijfvoorwaarden en die leren kinderen meestal al voordat ze naar groep 3 gaan. Dit zijn er te veel om op te noemen, maar een aantal zal ik hier noemen zodat je een idee hebt.

Het begint ermee dat ze weten wat letters zijn en dat je die kunt gebruiken om iets te schrijven en zo vertellen. Dit merk je als ze bijvoorbeeld begrijpen dat jij een verhaal niet kan voorlezen als ze hun hand op de letters leggen of als ze zelf briefjes gaan “schrijven” In het begin zijn dit krabbels, maar later gaan ze proberen de lettervormen na te maken.

Om echt te kunnen gaan lezen en schrijven, moeten kinderen leren om een woord los te zien van de betekenis. Dit betekent dat ze begrijpen dat bijvoorbeeld het woord “kabouter” langer is dan het woord “reus”. Dit hebben ze nodig om de klanken in een woord te kunnen horen en analyseren. Verder moeten ze kunnen horen en onthouden in welke volgorde de klanken staan en moeten ze precies genoeg kunnen werken met hun handen om de letters te schrijven.

Ook moeten ze verschillen tussen letters kunnen zien, niet alleen doordat hun ogen goed genoeg zijn, maar ook doordat ze weten welke verschillen belangrijk zijn. Ze moeten weten dat een d iets anders is dan een b en een c iets anders dan een o, maar dat het niet zoveel uitmaakt hoe groot ze zijn.

Kortom, om te gaan lezen en schrijven heb je veel verschillende vaardigheden nodig.

5 leuke activiteiten

Er zijn allerlei dingen die je als ouder met je kind kunt doen om te zorgen dat het zo makkelijk mogelijk leert lezen en schrijven. Hier geef ik een aantal leuke voorbeelden.

1. Voorlezen

Je hebt het ongetwijfeld al vaak gehoord, maar voor de ontwikkeling van je kind is het heel belangrijk dat je veel voorleest. Als je puur kijkt naar de leesvoorwaarden, dan leert het van het voorlezen dat je letters kunt lezen en zo een verhaal kunt lezen. Verder krijgt het plezier in het lezen en zal dan zelf ook graag willen leren lezen.

Terwijl je voorleest laat je met je vinger zien bij welk woord je bent. Ook kun je als je kind al een beetje met letters bezig is, kijken of hij letters herkent. Let er dan wel op dat je de letters hetzelfde noemt, als ze op school genoemd worden. Sommige letters leert hij anders verkeerd aan en dat leer je maar moeilijk weer af. Noem een a zoals in appel bijvoorbeeld geen aa zoals in aap

2. Woorden bij tekeningen

Wanneer je kind een mooie tekening gemaakt heeft, kun je erbij schrijven wat het is of voor wie de tekening gemaakt is. Hiermee leer je je kind weer dat je ook met letters iets kunt vertellen.

Als je de naam van je kind bij de tekening zet, kun je die het beste links bovenin de hoek zetten. Je leert daarmee je kind al dat we daar beginnen met schrijven en dat we van links naar rechts schrijven.

3. Ik zie, ik zie…

Je speelt vast wel een “ik zie, ik zie, wat jij niet ziet…” met je kind, je kunt dit gebruiken om klanken te oefenen wanneer je daarna zegt “en het begint met een k”. En wil je het echt moeilijk maken, bijvoorbeeld als je kind al in groep 3 zit, dan noem je de eindletter of, echt moeilijk, een letter die er in zit voorkomt. Voorbeelden hiervan zijn de s of oe bij de poes.

4. Rijmspelletjes

Rijmen is ook belangrijk om een woord los te zien van de betekenis en dat kun je samen op veel manieren oefenen. Samen onzinliedjes bedenken is ontzettend leuk, en ze moeten natuurlijk wel rijmen! En als je een brief schrijft aan Sinterklaas, waarom zou je daar geen gedicht van maken?

Verder zijn er ook heel veel boeken op rijm geschreven, daarbij kun je zelf alles voorlezen, maar je kunt je kind ook het rijmwoord laten raden.

5. Je kind laten schrijven

Ga je iets doen waarbij je zelf schrijft, laat je kind dan ook iets schrijven. Bijvoorbeeld dat je toch echt ijs mee moet nemen op je boodschappenlijst of zijn eigen naam op een kaart. Op die manier oefent het met de betekenis van letters en dat het daar ook zelf iets mee kan doen. Dit kan al zodra je kind begint te begrijpen wat letters zijn. Je hoeft niet te wachten tot het echt kan schrijven, krabbels tellen ook!

Vraag op school

Een laatste tip die ik je nog wil geven is om op tijd op school te vragen hoe zij de letters noemen en hoe zij ze schrijven. Vooral als je kind net de letters leert is het heel verwarrend als jij andere letters gebruikt dan die op school gebruikt worden. Vooral wanneer het gaat om blok- in plaats van schrijfletters, is het voor je kind echt lastig.

 

Zoals je ziet kun je op heel veel manieren je kind helpen om makkelijker te leren lezen en schrijven. Je kunt zo samen gezellig bezig zijn en geeft je kind een vliegende start, beter kan het niet!

 

Door: Annemieke Augusteijn

Annemieke, gediplomeerd leerkracht en Remedial Teacher in 's-Hertogenbosch, is de bedenker van Mijn Superkracht. In de begeleiding van haar leerlingen zet zij ICT in om de kracht van kinderen zichtbaar te maken.
Terug