Mijn Superkracht.nl

05
11
2015

Wat moet je nu met executieve functies?

Op dit moment doe ik verder studie naar de executieve functies. Hoewel ik er al aardig wat van weet, heb ik het idee dat ik nog veel meer er van kan leren. Super enthousiast ben ik dan ook hier mee bezig. Ik wil het graag zo effectief mogelijk inzetten voor de Ik leer leren training, maar ook voor andere kinderen in de praktijk.

Wat doen deze executieve functies dan bij ieder van ons als het goed gaat? Deze functies zijn aansturend en controlerend voor je hele doen en laten. Ze be├»nvloeden je gedrag en je leren. Die aansturing gebeurt grotendeels onbewust. Je gebruikt deze executieve functies, vooral in nieuwe situaties en minder in situaties die je vaak meemaakt.

De executieve functie kunnen in een aantal groepen verdeeld worden. Deze indeling ligt niet vast en kan verschillen per wetenschapper of auteur. De reden van dit gebrek aan eenheid, is het feit het niet zo makkelijk te zeggen is over welke executieve functie je praat omdat er verschillende aan het werk kunnen zijn, maar waarbij je niet duidelijk kunt scheiden welke executieve functie er op dat moment aan het werk is.  Even een voorbeeldje om dit verduidelijken.

Een kind in de klas let goed op tijdens jouw instructie. Komt dat dan doordat hij goed zijn aandacht kan richten, zijn aandacht goed kan volhouden of komt dat omdat hij zijn impulsieve neiging tot reageren op andere prikkels kan onderdrukken?Er zijn dus in dit voorbeeld 3 mogelijkheden van executieve functies die op dat moment toegepast worden door het kind.

Volgens (Dawson en Guare,2010) zijn er 11 executieve functies waarbij de eerste 5 ons helpen om ons gedrag te reguleren en de laatste 6 helpen ons een beeld te vormen van ee doel, een pad in de richting van het doel en de hulpbronnen die we daarbij onderweg nodig zullen hebben.

  • Planning = het vermogen om een plan te bedenken, een doel te bereiken of een taak te voltooien,

  • Organisatie = het vermogen om iets volgens een bepaald systeem te doen of te ordenen.

  • Time-management = het vermogen om in te schatten hoeveel tijd we hebben voor een taak , hoe we een tijdsindeling kunnen maken en hoe we ons aan tijdslimieten en deadlines kunnen houden.

  • Werkgeheugen = de vaardigheid om de verkregen informatie in het geheugen te houden bij het uitvoeren van complexe taken.

  • Metacognitie = het vermogen jezelf en de situatie te overzien en te bekijken hoe je een probleem kunt aanpakken. In weze een stukje zelfmonitoring.

  • Reactie-inhibitie = het vermogen om na te denken voordat we iets doen, tijd nemen om de situatie te beoordelen.

  • Emotie-regulatie = het vermgen om de emoties te regulieren en doelen te realiseren, taken te voltooien en gedrag te controleren/ sturen.

  • Volgehouden aandacht = de vaardigheid de aandacht te blijven schenken aan de situatie of taak ondanks afleiding, vermoeidheid of verveling.

  • Taak initiatie = het vermogen om direct (zonder dralen) aan een taak te beginnen. Deze taak op tijd te maken en op efficiente wijze te volbrengen.

  • Flexibiliteit = de vaardigheid om plannen/ doelen te herzien bij belemmeringen/ tegenslagen ofverkrijgen van nieuwe informatie.

  • Doelgerichte doorzettingsvermogen = het vermogen om een doel te formuleren, te realiseren en niet afgeleid of afgeschrikt worden door andere behoeftes of tegengestelde belangen.

Deze executieve functies bepalen voor een deel je schoolsucces. Je hebt deze nodig om te kunnen leren. Wanneer je wordt afgeleid door prikkels in de klas of je komt er niet toe om aan een taak te beginnen, dan wordt het leren best wel moeilijk. Daarom is het belangrijk om te weten welke vaardigheden en vermogens je al beheerst o, zodat je de vaardigheden en vermogens die je nog niet goed beheerst verder kunt ontwikkelen door dit te trainen. Heel veel van wat een leerkracht op school doet, draagt al bij aan het trainen en beter ontwikkelen van de executieve functies. Wanneer jij je er bewust van bent waarom je bepaalde gedragingen  moet stimuleren,of vaardigheden moet ontwikkelen,kun je dit ook effectiever inzetten. Daarom wil ik zo graag meer leren op welke wijze ik al deze executieve functies kan trainen en ontwikkelen bij kinderen. Geweldig vind ik het dat ik hier al expliciet mee bezig ben in de "Ik leer leren"-training die ik geef!

Door: Tineke Willekes

Tineke is gediplomeerd leerkracht en Master SEN Taal/ dyslexie. Tineke heeft in juli 2015 haar kinderpraktijk COOL voor kindercoaching & Remedial teaching gestart. Tineke werkte in (Speciaal) Basisonderwijs in alle groepen. Nu werkt ze als leerkracht in een cluster 3 school (ZMLK) in Hilversum.
Terug